छठ आउँदै गर्दा कुम्हाल जातिलाई माटोका सामग्री बनाउने चटारो

बारा । लोकआस्थाको पर्व छठका लागि माटोको दियो, हाथी, ढकना, सर्वा लगायतका सामाग्री बनाउन बाराको कुम्हाल जातिलाई चटारो छ । पुरानो पुस्ताका कुम्हालहरुले जातिगत पेशा जोगाउन अपनाएको परम्परागत शैलीमा अहिलेका युवाहरुले आधुनिकता थपेका छन् । उनीहरुले प्रविधिको प्रयोग गरी बजारीकरण र उत्पादनमा सहयोग गरिरहेका छन् ।

विगत ३५ वर्षदेखि माटोमो सामग्री बनाउँदै आएका बारा कलैया उपमहानगरपालिका – ६ पर्सा टोलका सीताराम पण्डितलाई अहिले माटोको सामग्री बनाउन भ्याइनभ्याई छ । नजिकिँदै गरेको छठ पर्वलाई लक्षित गरेर बनाईने माटोका सामग्रीको माग बढेपछि अहिले उनलाई चटारो थपिएको हो । सुरुमा परम्परागत रुपले काठको चक्कालाई हातले घुमाएर माटोको सामग्रीको विभिन्न आकार दिने पण्डित अहिले आधुनिक मेसिनबाट माटोको सामग्री उत्पादन गरिरहेका छन् ।

त्यस्तै आठ वर्ष विदेश बसेर फर्किएका बारा कलैया उपमहानगरपालिका – ६ पर्सा टोलका उमेश प्रजापति यस पेशामा लागेको धेरै भएको छैन । विदेशमा बसेर दु:ख गर्दा पनि पैसा नभएपछि यही आएर अहिले यो पेशालाई उनले व्यवसायिक रुप दिएका हुन् । प्रविधिको विकाससंगै उनी आधुनिक मेसिनको प्रयोग गरी घरमै ठूलो मात्रामा माटोका सामग्री बनाएर देशका विभिन्न सहरहरुमा बिक्री गर्ने गरेको प्रजापतिले बताए ।

परम्परागत पेशाको रुपमा मानिएको यस पेशामा अहिलेको नयाँ पुस्ता टिकाउन कुम्हाल जातिलाई हम्मे हम्मे पर्थ्यो तर प्रविधिको प्रयोगसंगै यस पेशामा नयाँ पुस्ताको पनि आकर्षणले अहिले यो पेशा व्यवसायिक रुपमा अगाडि बढाउन सहज भएको छ । पहिला स्थानीय बजारसम्म मात्र पहुँच हुने यस्ता माटोका सामग्रीको पछिल्लो समयमा युवा पुस्ताले ब्राण्डिङ गरेपछि अहिले यहाँका उत्पादन देशको विभिन्न ठूला सहरहरुमा पुग्ने गरेको व्यवसायी मनिलाल पण्डितले बताए ।

परम्परागत रुपमा कुम्हाल जातिले बनाउने माटाको दियो, हाथी, ढकना, सर्वा, कलशा लगायतका सामग्री खासगरी छठ लगायत अन्य शुभ कार्यमा आवश्यक पर्दछ ।

• संसद विघटन