July 16, 2024 | मङ्लबार, असार ३२, २०८१
सुचनाहरु
संघीय संसद्का दुवै सदनको बैठक बस्दै अर्जेन्टिनाले जित्यो कोपा अमेरिकाको उपाधि सुनको मूल्य अहिलेसम्मकै उच्च प्रधानमन्त्री ओलीको क्याविनेटमा को को बने मंत्री ? प्रधानमन्त्री ओलीलाई भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीको बधाई कोशीमा सरकार पुनर्गठनको तयारी कोकिनसहित विदेशी महिला पक्राउ मुकुल ढकाललाई स्वर्णिम वाग्लेको सचिवालयबाट धम्की कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका केही स्थानमा भारी वर्षा हुने पशुपतिनाथमा बृहत् कोटीहोम महायज्ञ आयोजना हुँदै आज देशको ४५औँ प्रधानमन्त्री बन्दै एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली युरोकपको फाइनल आज, स्पेन र इङ्ल्याण्ड भिड्दै राष्ट्रिय परिचयपत्र लागू गर्ने निर्णयबाट पछि हट्यो सरकार गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरणका क्रममा बुद्धएयरको जहाज चिप्लियो प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले आज विश्वासको मत लिँदै बेपत्ता यात्रुको खोजी तथा उद्धार गर्न प्रधानमन्त्री दाहालको निर्देशन बालेनसँग श्रीलंकाका राजदूत पाथिरानाको शिष्टाचार भेट अठार महिनामा पाँचौँपटक विश्वासको मत लिँदै प्रधानमन्त्री ४३ जिल्ला वर्षाको उच्च जोखिम, आवश्यक पूर्वतयारी गर्न आह्वान कोलम्बिया कोपा अमेरिका कपको फाइनलमा

एसिड आक्रमणविरुद्ध छुट्टै कानुन बनाउनुपर्छ : विन्दबासिनी

  • साझा परिवेश
  • बिहिबार, जेष्ठ ११, २०८० १३:४१
एसिड आक्रमणविरुद्ध छुट्टै कानुन बनाउनुपर्छ : विन्दबासिनी

काठमाडौं । मकवानपुरको हेटौंडा बजारमा घर भएकी विन्दबासिनी को १० वर्ष अगाडि यस्तो अनुहार थिएन । हरेक बिहान राम्री भएर       कलेज  जान्थिन् ।  कलेज जानु अगाडि बिन्दवासिनी कंसाकार आफूलाई ऐनामा हेर्थिन् । तर, २०७० वैशाख ९ गतेको एक घटनाले उनको जीवनले नयाँ मोड लियो ।

२०७० मा १९ वर्षकी थिइन् कंसाकार । उनी सदा झैं कलेजबाट फर्केर पसलमा बसेकी थिइन् । चिनजानका दिलीपराज केशरी (राज) आइपुगे । दिलीपराजको हातमा सानो बट्टा थियो । ‘हजुरआमालाई दिनू’ भनेर उसले त्यो बट्टा मतिर सोझ्यायो’ कंसाकारले भुलेकी छैनन्, ‘त्यसपछि उसले बट्टा खोलेर मेरो मुखमा छ्याप्यो ।’

त्यो बट्टामा एसिड थियो । हात-मुख सबैतिर असह्य हुने गरी पोल्यो । चिच्याउँदै घरभित्र छिरिन् कंसाकार । उनको क्रन्दन सुनेर परिवारका सबै दौडिंदै आए ।

नेपाल प्रहरीको रेकर्ड अनुसार नेपालमा एसिड आक्रमण भएको यो दोस्रो घटना थियो । त्यस अगाडि २०६३ मा सुनसरीमा सदिना खातुनमाथि एसिड छ्यापिएको थियो ।

एसिडले जलेकी कंसाकारको जीउमा परिवारका सदस्यले पानी खन्याए । एसिडको जलन पानीले कहाँ बिसेक हुन्थ्यो र !

कंसाकारलाई लगेर आफन्तहरू हेटौंडा सामुदायिक अस्पतालतिर दौडिए । हेटौंडा अस्पतालले प्राथमिक उपचार मात्र गर्न सक्यो । आँखामा समेत एसिड परेको भन्दै आँखा अस्पताल जान रिफर गर्यो

हेटौंडामा उपचार सम्भव नभएपछि कंसाकारलाई काठमाडौं ल्याइयो । काठमाडौंको नेपाल मेडिकल कलेजमा तीन महिनासम्म उनको उपचार चल्यो । त्यसो त अहिले पनि उनको उपचार सकिएको छैन । हरेक ६-६ महिनामा उनी उपचारका लागि भारत जान्छिन् ।

तीन महिनाको अस्पताल बसाइपछि घर फर्किइन् कंसाकार । नियमित उपचारका लागि अस्पताल आउ–जाउ गरिरहनुपर्ने भएपछि उनी कालीमाटीमा ठूलोबुबासँगै बस्न थालिन् । अस्पतालको बसाइ सकिए पनि अनुहारमा भने नियमित ब्याण्डेज गर्नुपथ्र्यो ।

कंसाकारका बुबा वा भाइले ब्याण्डेज गरिदिन्थे । एकदिन कंसाकार आफैंले आफ्नो अनुहारमा ब्याण्डेज गरिन् । ‘एकदिन बुबा नभएको बेला म आफैंले ब्याण्डेज गर्नसकें’ कंसाकार सम्झेरै पनि हर्षित हुन्छिन्, ‘यो मेरो जीवनकै खुसीको दिन थियो ।’ उनले बुवालाई फोन गरेर आफूले आफ्नो ब्याण्डेज आफैं गरेको सुनाइन् ।

आफैं ब्याण्डेज गर्न सक्ने भएपछि उनी हेटौंडा फर्किइन् । हेटौंडा पुगेर पनि उनी दुई महिनासम्म घर बाहिर निस्किइनन् । एकोहोरो घरमा बसिरहँदा मन भुलाउने बाटो भयो युट्युब । ‘कहिले सन्दीप महेश्वरीको मोटिभेसनल भिडियो त कहिले कपिल शर्माको कमेडी हेर्न थालें’ कंसाकार सुनाउँछिन्, ‘यी हेर्दा-हेर्दा पनि वाक्क लाग्यो ।’

अनि उनले ह्यान्डिक्राफ्ट बनाउन सुरु गरिन् । ‘बुबाले पुराना पत्रिका र चार्ट पेपर ल्याइदिनुभयो । केही दिन ह्यान्डिक्राफ्ट बनाएँ’ उनले भनिन्, ‘मैले बनाएका क्राफ्ट पसलमा लगेर बेच्छु भन्नुहुन्थ्यो बुबा ।’ तर, उनलाई थाहा थियो ती ह्यान्डिक्राफ्ट बिक्री हुँदैनन् । तर बुवाले हौसला प्रदान गर्न त्यसो भनेको अनुमान उनी लगाउँछिन् ।

एक्लिएकी कंसाकारलाई उनका दिदीहरूले घर बाहिर निकाले । दिदीहरूसँग साँझपख उनी बाहिर निस्कन थालिन् । ‘जलनका कारण दिउँसो घाममा निस्कन मिल्दैनथ्यो । अनुहार छोपेर, चस्मा लगाएर निस्कन थालें’ धेरैपछि उनलाई बन्धनबाट मुक्त भएजस्तो लाग्यो । गुमेको आत्मविश्वास फर्कियो ।

त्यसपछि उनी फेरि कलेज जान सुरु गरिन् । ‘कलेज जान थालेपछि साथीहरूसँग घुलमिल हुन थालें’ कंसाकारलाई सजिलो भयो, ‘उनीहरूसँग समय बिताउन थालेपछि मन हलुका भयो ।’

तर, उनी नियमित कलेज जान पाइनन् । ‘हरेक तीन महिनामा उपचारका लागि भारत जानुपर्ने भएपछि पढाइ छुट्न थाल्यो’, उनी सुनाउँछिन् । कंसाकार स्नातक तहमा पढ्दैछिन् ।

अहिले पनि उनी उपचारका लागि दक्षिण भारतको तमिलनाडु राज्यको मधुराई जान्छिन् । उनका अनुसार सुरुमा हरेक तीन महिनामा उपचारका लागि जानुपर्ने भए पनि अहिले भने ६ महिनाको अन्तरालमा जानुपर्छ ।

 

‘एसिड जलनको जीवनभर उपचार गरिरहनुपर्छ । जिन्दगीभर औषधि खानुपर्छ । छालाको खुबै ख्याल राख्नुपर्छ । पोलेको ठाउँमा सधैं मल्हम लगाइरहनुपर्छ । चर्को घाममा बाहिर निस्कनुहुँदैन’ कंसाकार सुनाउँछिन् ।

६ वर्षपछि अपराधी पक्राउ पर्दा कंसाकारको जीवन भने फेरिइसकेको थियो । उनका बुवाले व्यापारका लागि भनेर लिएको ऋण उपचारमा सकिइसकेको थियो ।

यतिन्जेलसम्म कंसाकार परिवारले ८० लाख भारतीय रुपैयाँ उपचारमा खर्च गरिसकेको थियो । ‘मेरो उपचार र रेखदेखका लागि भनेर सारा परिवारको अवस्था भताभुंग भयो’, कंसाकार भन्छिन् ।

प्रहरीले ज्यान मार्ने कसुर अन्तर्गत मुद्दा चलाएर दिलीपराजलाई अदालत पुर्यायो  । त्यतिबेला एसिड आक्रमण सम्बन्धी छुट्टै कानुन नहुँदा दिलीपराजलाई १ लाख रुपैयाँ जरिवाना र ८ वर्ष कैद सजाय तोक्यो मकवानपुर जिल्ला अदालतले ।

तर यो आदेश भएको चार वर्ष भइसक्दा पनि कंसाकारले क्षतिपूर्ति पाएकी छैनन् । ‘अहिलेसम्म त्यो क्षतिपूर्ति पाइएको छैन’ कंसाकार सुनाउँछिन्, ‘त्यसपछि पनि उपचारमा कति खर्च भयो-भयो !’

प्रहरीको रेकर्ड अनुसार कंसाकारपछि पनि १७ जनामाथि एसिड प्रहार भयो । तारन्तार एसिड प्रहारका घटना सार्वजनिक हुन थालेपछि उनी एसिड आक्रमणको विरुद्ध छुट्टै कानुन बनाउनुपर्ने आवाज उठाउन थालिन् ।

उपचार, कलेजसँगै जागिरे जीवन व्यतीत गरिरहेकी कंसाकार २०७९ को आम चुनावदेखि राजनीतिमा आइन् । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) मार्फत राजनीतिमा आउने भएपछि उनले बैंकको जागिर माया मारिन् । ‘एसिड मात्र होइन, जलनका बारेमा नै अब सचेतना अभियान फैलाउनुपर्छ भनेर राजनीतिको बाटो रोजें’, कंसाकार भन्छिन् ।

राजनीतिमा आएपछि उनलाई अचेल भ्याईनभ्याई छ । राजनीतिक भेटघाटका शृंखलामा दौडधुप गरिरहेकी कंसाकारलाई रास्वपाले समानुपातिक सांसदको सूचीमा राखेपछि उनको व्यस्तता बढ्यो ।

राजनीति मार्फत नै एसिड र जलनका विषयमा सचेतना फैलाउन कस्सिएकी कंसाकार विस्तारै नियमित जीवनमा फर्किंदैछिन् । राजनीतिक भेटघाटका लागि घरबाट निस्कनु अगाडि उनी विगतमा जस्तै आफूलाई ऐना हेर्छिन् । कहिलेकाहीं मोबाइलको फ्रन्ट क्यामेरा खोलेर जलन कम गर्न लगाएको क्रिम मिलाउँछिन्, घाममा बस्दा लगाएको चस्मा मिलाउँछिन् र भन्छिन्, ‘१० वर्षको संघर्षपछि यो आत्मविश्वास आएको हो ।’

  • साझा परिवेश
  • बिहिबार, जेष्ठ ११, २०८० १३:४१

प्रतिक्रिया

तपाइको प्रतिक्रिया दिनुहोस्