June 13, 2024 | बिहिबार, जेष्ठ ३१, २०८१
सुचनाहरु
श्री केश तेल गुणस्तरीय रहेको उत्पादन कम्पनीको दावी घट्यो सुनको मूल्य, आज कतिमा हुँदैछ कारोबार ? कस्तो रहला आजको मौसम ? प्रतिनिधि सभाको बैठक दुई दिन स्थगित मोदीको शपथ ग्रहणमा भाग लिन प्रधानमन्त्री दाहाल आज भारत जाँदै दुर्ब्यशन विरुद्ध रङ्गभर्दै गौरादह जेसीज सुनको मूल्यमा नयाँ कीर्तिमान टी-२० विश्वकप: नामिबियामाथि स्कटल्याण्ड ५ विकेटले विजयी गौरादहमा खुल्यो “दर्पण कला सँसार”…… गृहमन्त्रीले गिरीबन्धुको फाइल खोल्ने होइन, बोल्नपनि सक्नुहुन्न : विश्वप्रकाश शर्मा मोदीको शपथ ग्रहण समारोहमा जाने तयारीमा प्रधानमन्त्री प्रचण्ड सुनको मुल्य अहिलेसम्मकै उच्च बालेनलाई न्यूरोडको फुटपाथ बढाउन दिनुपर्छ, केन्द्रको हस्तक्षेप बन्द गर- महामन्त्री शर्मा प्रतिनिधिसभाको बैठक आज बस्दै, यस्तो छ आजको कार्यसूची स्रोत नखुलेको ६९ लाखसहित चारजना चिनियाँं नागरिक पक्राउ टी–२० विश्वकप क्रिकेटमा अस्ट्रेलियासँग ओमान ३९ रनले पराजित सहकारी ठगि छानबिन संसदीय समितिको पहिलो बैठक शुरु विपद क्षेत्रको रिपोर्टिङमा जाने पत्रकार र स्वयंसेवकलाई तालिम दिइने सेयर बजारमा ५.५८ अंकको गिरावट हावाहुरी र चट्याङसहित पानी पर्ने सम्भावना

मध्यपहाडी लोकमार्गको पोखरा खण्डको काम अलपत्र

  • साझा परिवेश
  • बिहिबार, चैत्र ९, २०७९ १४:२७
मध्यपहाडी लोकमार्गको पोखरा खण्डको काम अलपत्र

पोखरा । राष्ट्रिय गौरवको आयोजना पुष्पलाल मध्यपहाडी लोकमार्गको पोखरा खण्डको काम अलपत्र परेको छ । लोकमार्ग निर्माणको प्रक्रिया अगाडि बढाइए पनि ठाउँठाउँमा निर्माण कार्य अलपत्र बन्दा आयोजनाले मूर्तरूप लिन नसकेको हो ।

कास्कीको बाटुले चौर, अर्मला मैजा हुँदै मादी करिडोरसम्म जोड्ने एलाइनमेन्ट (रेखाङ्कन) खोजी भए पनि स्थानीयवासी आन्दोलित हुँदा निर्माण अलपत्र छ ।

स्थानीयहरुले गोविन्दबहादुर बस्नेत नेतृत्वमा पीडित संघर्ष समिति नै बनाएर आन्दोलन चर्काइरहेका हुन् । बस्नेतको नेतृत्वमा बनेको समितिले शैक्षिक, धार्मिक, सामाजिक तथा पर्यटकीय महत्त्व बोकेका ठाउँको अस्तित्वसमेत नरहने गरी लोकमार्ग बन्न लागेको भन्दै विरोध गरेको हो ।

‘पोखरा वडा नम्बर १६, १९ मा राष्ट्रिय सम्पदा भएको ठाउँ हो । यहाँ कुनै लोकमार्ग आवश्यक छैन,’ बस्नेतले भने । स्थानीयहरुलाई मुआब्जा पनि नदिई एकैचोटी सूचना निकालेपछि आफूहरु आन्दोलित बनेको उनले बताए । लोकमार्ग बने कालिखोलादेखि महेन्द्रगुफा, चमेरे गुफाहुँदै गण्डकी बोर्डिङसम्मका क्षेत्रभित्र करिब २ सय ५० भन्दा बढी घरलाई प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष प्रभाव पर्ने उनको भनाइ छ ।

गत वर्षमात्र गण्डकी प्रदेश सरकारले मन्त्रिपरिषद्बाट निर्णय गराएर मादी गाउँपालिकाको भैंसेदेखि पोखरा १६ को अर्मला, अर्मलाटारी ¥याले, कालीखोला पुल, महेन्द्र गुफा, चमेरो गुफा, आमला बिसौंनी लामाचौर चोक हुँदै याम्दीको जौबारीसम्मको ३५.५ किलोमिटरसम्म नयाँ एलाइनमेन्टको डीपीआर स्वीकृत गरेको थियो ।

उक्त खण्डमा सार्वजनिक जमिन धेरै भएको र व्यक्तिको घर भत्काउन नपर्ने भन्दै तत्कालीन पोखरा १६ को वडा कार्यालय, पोखरा महानगर र गण्डकी प्रदेश सरकारले लोकमार्ग बनाउन स्वीकृत गरेको थियो । तर, स्थानीयहरुले आफूहरुसँग अनुमति पनि नलिइ, बिना जानकारी रातारात राजमार्गको रेखाङ्कन गरिएको र काम पनि सुरु गरिएको भन्दै आन्दोलन चर्काएका हुन् ।

स्थानीयहरुको विरोधपछि पोखरा महानगरले आयोजना कार्यालयलाई पत्र लेखेको छ । उपयुक्त विकल्पको खोजी गरिनुपर्ने र टेण्डर प्रक्रिया स्थगन गर्नुपर्ने पत्र काटे पनि उक्त पत्रलाई बेवास्ता गरिएको आन्दोलनरत सन्दीप थापा बताउँछन् ।

उनका अनुसार ०७९ कात्तिक १६ गते विभिन्न दलको संयुक्त बैठकले चमेरे गुफा हुँदै यम्दीसम्मको रेखाङ्कनलाई परिवर्तन गर्ने निर्णय गरेको थियो । ‘यस्तो ठूलो योजना बनाउँदा वातावरण प्रभाव मूल्याङ्कन प्रतिवेदन, सर्वजनिक सुनुवाइ केही गरिएन । जब जनताले थाहा पाए, सार्वजनिक सुनुवाइको नाटक गरियो,’ थापाले भने ।

पीडित स्थानीयहरुले दिउँसो १० बजेदेखि साढे १ बजेसम्म वडा कार्यालय बन्द गर्ने र धर्ना दिँदै आएका हुन् । ‘दुई हप्तादेखि हामी पीडित स्थानीय वडा कार्यालयमा धर्ना दिने, वडा कार्यालय बन्द गरेर शान्तिपूर्ण आन्दोलन गरिरहेका हौं,’ अध्यक्ष बस्नेतले भने ।

चैत १४ गतेसम्म माग पूरा नभए पूरै दिन वडा कार्यालय बन्द गर्ने र आन्दोलन चर्काउने उनीहरुको चेतावनी छ ।

पहाडबाट बसाइसराइ रोक्ने र पहाडी बजारहरूलाई सहर बनाउने उद्देश्यले करिब दुई दशकअघि सडक निर्माण सुरु भएको हो । यसअघि पोखराको बजारी एरियाबाट लैजाने भने पनि योजना सफल हुन सकेको थिएन । लोकमार्ग बनाउन भैंसे विजयपुर खोला पुल, कसेरी बजार, पाटनबेसी, काहुँखोलाचोक, काहुभञ्याङ मणिपाल, भलाम, कालीखोला बाटुलेचौर, अर्मला बिसाउनी हुँदै हेम्जा याम्दीसम्मको रेखाङ्कनमा ८ सय ३५ बढी घर टहरा भत्काउन पर्ने भएपछि नयाँ एलाइमेन्ट स्वीकृत गरिएको थियो ।

पूर्व पश्चिमसम्म जोडने महेन्द्र राजमार्ग र हुलाकी राजमार्ग पछिको यो लोकमार्ग तेस्रो राजमार्ग हो ।

आन्दोलनरत पक्षलाई बुझाउन सकिएन : योजना प्रमुख

लोकमार्ग बनाउन पोखरा खण्डको जुन मुद्दालाई लिएर विवाद भइरहेको छ, त्यसमा आन्दोलनरत पक्षहरुलाई बुझाउन नसकिएको तीन जिल्लाका योजना प्रमुख नारायणदत्त भण्डारी बताउँछन् ।

उनले कास्की, पर्वत र बागलुङको २ सय ५० किलोमिटर बाटो हेर्छन् । यसभित्र २१ खण्ड छन् । जसमध्ये अब काम गर्न बाँकी ६४ किलोमिटर क्षेत्र छ ।

कास्कीमा ५४ र बागलुङमा १० किलोमिटर लोकमार्ग बन्न बाँकी भएको भण्डारीले बताए ।

पोखरा–१६ को विवाद हुनुमा केही व्यक्तिले भ्रम फैलाएको प्रमुख भण्डारी बताउँछन् । ‘मध्यपहाडी लोकमार्ग के हो भन्ने बुझ्न र बुझाउन सकिएन । मध्यपहाडी लोकमार्ग पूर्वपश्चिम १८ सय किलोमिटरमा छ । ६५ प्रतिशत बनिसक्दा पनि कतै मुआब्जा दिएका छैनौं, जसका कारण त्यो बाटोको मापदण्ड लाग्दैन,’ उनले भने, ‘मापदण्ड लाग्छ भनेर भ्रम फलाइएको छ ।’

लोकमार्ग बन्दा घर भत्किए फेरि मुआब्जा दिइन्छ । तर, जग्गाको मुआब्जा व्यवस्था नै नभएको भण्डारी सुनाउँछन् । ‘मादी गाउँपालिकामै लोकमार्ग बनाउँदा २५ वटा घरको १ करोड क्षतिपूर्ति दिएका छौं । तर, जग्गाको मुआब्जा छैन, त्यो सम्भव पनि म देख्दिनँ,’ भण्डारीले भने ।

पोखराको सहरबाट ८ सयभन्दा बढी घर भत्काउनुको सट्टा रेखाङ्कन परिवर्तन गरेर कालीखोलाको मापदण्ड ३० मिटरभित्र बनाउने गरी सुरु भए पनि विवाद सुरु भएको उनले बताए ।

उनले भने, ‘मापदण्ड नलाग्ने बाटो भए पनि मापदण्ड लाग्छ र सुकुमवासी भइन्छ भनेर भ्रम फैलाइएको छ । यो लोकमार्गको आसपासमा मापदण्ड लाग्दैन,’ उनले भने ।

puspa-lal-rajmarga_oJKihWCza7

बागलुङ खण्ड पनि अलपत्र

मध्यपहाडी लोकमार्ग पूर्व पश्चिम १८ सय किलोमिटर लामो छ । पहाडका २४ जिल्लाका २२५ वटा बस्तीलाई सडक सञ्जालमा जोड्दा ७० लाखभन्दा बढी जनतालाई प्रत्यक्षरुपमा फाइदा पु¥याउने लक्ष्य हो ।

सम्पूर्ण काम आर्थिक वर्ष २०८० सम्म पूरा गर्ने सरकारी लक्ष्य भए पनि कोरोना महामारी र ठेकेदारहरूको ढिलासुस्तीले ठेक्का अवधि लम्बिँदै आइरहेको छ । नेपाल सरकारको आन्तरिक स्रोत साधनबाटै सम्पूर्ण खर्च व्यहोर्ने गरी बनिरहेको लोकमार्गमा हाल सञ्चालनमा रहेका कतिपय साना राजमार्ग र सडक खण्डहरू जोडिएका छन् ।

पोखरामा नयाँ बनाइएको रेखाङ्कनको अवधि ३ वर्ष छ, अरुको १ वर्ष बाँकी छ । गण्डकी प्रदेशका तीनै धरातलीय स्वरूपलाई समेटेको यो लोकमार्ग मनाङ, तनहुँ, स्याङ्जा, पूर्वी नवलपरासी, म्याग्दी र मुस्ताङ जिल्ला बाहेक अन्य जिल्लामा छोएको छ ।

पश्चिमतर्फ लोक मार्गमा लमजुङ जिल्लाको भूगोल पर्छ । लमजुङको भोर्लेटारबाट मादी नदी तरेपछि कास्की जिल्ला सुरु हुन्छ । कास्की सुरु भएपछि मुग्रीबेसी, थुम्सीकोट, भगवतीटार, भैँसे हुँदै मादी कोरिडोरमा आएर जोडिन्छ ।

पोखराको हेम्जादेखि बागलुङको बुर्तिवाङसम्मको सडक लोकमार्ग बन्नुभन्दा पहिले देखिनै सञ्चालनमा थियो । लोकमार्गले प्रदेशभित्र उत्तर दक्षिण निर्माण भएका र निर्माणाधीन सडकलाई समेत जोडेको छ । बुढीगण्डकी कोरिडोरको निर्माणाधीन सडकले आरुघाटमा जोडेको छ भने गोरखाको लाप्राक, बारपाकको ग्रामीण सडकले पनि लोकमार्गलाई जोडेको छ ।

लोकमार्गमा बागलुङ जिल्लाका मालढुङ्गा—काठेखोला सडक पनि जोडिएका छन् । त्यसैगरी ज्याङना, ढोरपाटनको सडकसमेत जोडिएको छ ।

बागलुङको काठेखोला गाउँपालिका स्थित खहरेदेखि घोडाबाँधेसम्मको १० किलोमिटर अझै बनेको छैन । गाउँपालिका अध्यक्ष राजु थापाका अनुसार उक्त सडक खण्ड वर्षौंदेखि अलपत्र छ । ठेकेदार कम्पनीले बारम्बार ठेक्का अवधि बढाए पनि उक्त लोकमार्ग नबन्दा स्थानीयहरूले दुःख पाएका छन् ।

Nobel Medical college

  • साझा परिवेश
  • बिहिबार, चैत्र ९, २०७९ १४:२७

प्रतिक्रिया

तपाइको प्रतिक्रिया दिनुहोस्