July 19, 2024 | शुक्रबार, साउन ४, २०८१
सुचनाहरु
गृहमन्त्री लेखक र अमेरिकी राजदूतबीच भेटवार्ता एसिया कप महिला क्रिकेटमा नेपाल र युएई भिड्दै तोलामा २ हजार रुपैयाँ घट्यो सुनको मूल्य प्रधानमन्त्रीको प्रमुख राजनीतिक सल्लाहकारमा विष्णु रिमाल संसद भवन निर्माणको ढिलाइबारे सभामुखको असन्तुष्टि कनकाई सर्पदंश उपचार केन्द्रमा १७७ जनाले लिए सेवा झापामा २ जना फरार प्रतिवादी पक्राउ राष्ट्रिय सभा बैठक बस्दै, यस्तो छ कार्यसूची बङ्गलादेशमा आरक्षण विरुद्धको प्रदर्शन हिंसात्मक बन्दै, १९ जनाको मृत्यु डा.माबोको `डोलीभर्ना´ शुक्रबार लोकार्पण हुँदै गायक यशकुमारको हिरो सार्वजनिक ; दिपेन्द्र ,रोजेन र गरिमाको अभिनय मन्त्रीपरिषद बैठक बस्दै देशको अवस्था राम्रो र प्रशंसा गर्न लायक छैन : प्रधानमन्त्री ओली ‘आइसिसी डिजिटल फ्यान इन्गेजमेन्ट अवार्ड’ नेपालले पाएकोमा प्रधानमन्त्रीद्वारा बधाई ज्ञापन १५ गतेसम्म प्रतिनिधिसभाका ६ वटा बैठक सञ्चालन गर्ने निर्णय प्रधानमन्त्री ओलीले आइतबार विश्वासको मत लिने डेंगुको आशङ्का लागेमा निःशुल्क ‘हटलाइन टेलिफोन ११८०’ मा फोन गर्न काठमाडौँ महानगरको आग्रह चीनको डिपार्टमेन्टल स्टोरमा आगलागी, १६ जनाको मृत्यु एक वर्षमा रोजगारीका लागि सात लाखभन्दा बढी नेपाली बिदेश उडे एक वर्षमा २०१ भ्रष्टाचारका मुद्दा दर्ता, ५२४ कर्मचारी तानिए

गाउँमा पुगे शहरका फोहोर

  • साझा परिवेश
  • बिहिबार, जेष्ठ १८, २०८० १३:0९
गाउँमा पुगे शहरका फोहोर

दाङ । दाङको बजार क्षेत्रबाट निस्कने फोहोरले गाउँलाई समेत प्रदूषित बनाइरहेको छन् । जिल्लाको प्रमुख बजार क्षेत्र घोराही, तुलसीपुर र लमहीबाट निस्कने फोहोरहरु खोला, कुला हुँदै खेतबारीसम्म पुगेर थुप्रिने गरेपछि स्थानीय चिन्तित छन् । शहरको फोहोर गाउँसम्म पुग्दा अन्नबालीमा रोग लागेको र गाईवस्तु बिरामी भएको गुनासो स्थानीयको छ ।

घोराही उपमहानगरले बजार क्षेत्रमा हरेक दिन फोहोर संकलन गर्छ । तर कतिपयले कटुवा खोलामै फोहोर फाल्ने गर्छन् । तिनै फोहोर बग्दै गाउँको खेतबारीसम्म आइपुग्ने घोराही–१६ वयरबटुवाका किसान हरिराम चौधरी बताउँछन् । ‘बजारका फोहोर जति बगेर गाउँमा आइपुग्छ,’ चौधरी भन्छन्, ‘खेतबारीमा प्लाष्टिक र सिसाका फोहोरहरु थुप्रिएका छन् ।’ त्यो फोहोरले बालीनालीमा असर गरिरहेको उनले बताए ।

घोराही उपमहनगरपालिका–६ फचकपुरका मणिराम बुढाथोकी फोहोरकै कारण गाईवस्तु पनि बिरामी हुन थालेको बताउँछन् । ‘पहिले–पहिले खोलाका पानी गाईवस्तुलाई खुवाउन र सिंचाइ गर्न हुन्थ्यो,’ बुढाथोकी भन्छन्, ‘बजारका फोहोरले खोला जति सबै दूषित भइसके । त्यही दूषित पानी पिउँदा गाईवस्तु बिरामी पर्न थाले ।’ खोला र कुलाका दूषित पानीले सिंचाइ गर्दा अन्नबालीमा नयाँ रोगहरु देखा पर्ने र उत्पादन समेत घट्ने गरेको उनी बताउँछन् ।

गाउँघरका कुला, खोल्सामा फोहोर थुप्रिन थालेपछि गाउँको सुन्दरता हराउँदै गएको चिन्ता स्थानीयलाई छ । तुलसीपुर उपमहानगरपालिका सरसफाइ व्यवस्थापन शाखाका माधव पौडेल पनि शहरवासीले खोलामा फालेका फोहोरले गाउँसम्म प्रदूषण फैलिरहेको बताउँछन् । शहरवासीलाई सजग गराउँदागराउँदै पनि खोला, कुलाहरुमा फोहोर फाल्ने क्रम नारेकिएको उनी बताउँछन् । ‘जथाभावी फालेका फोहारहरु गाउँसम्म पुगिरहेका छन्,’ उनी भन्छन्, ‘यसले शहरमात्रै हैन, गाउँवस्तीमा समेत फोहोरमैला बढीरहेको छ ।’

पालिकाहरुले जथाभावी फोहोर फाल्नेलाई दुई सयदेखि ५० हजार रुपैयाँसम्म जरिवानाको व्यवस्था समेत गरेका छन् । ‘तैपनि फोहोर फाल्नेक्रम रोकिएको छैन,’ पौडेल भन्छन् ।

उठ्दैनन् गाउँका फोहोर

घोराही, तुलसीपुर र लमही दाङ जिल्लाका प्रमुख बजार क्षेत्र हुन् । घोराही उपमहानगरपालिकामा २०, तुलसीपुर उपमहानगरपालिकामा २५ र लमही नगरपालिकामा ६ टन गरी जिल्लामा दैनिक ५१ टन फोहोर संकलन हुँदै आएको छ । फोहोर संकलन गर्न घोराहीले १०, तुलसीपुरले ६ र लमहीले ४ वटा गाडीहरु प्रयोग गर्ने गरेका छन् । बजारबाट संकलन गरिएका फोहोर पालिकाहरुले ल्याण्डफिल्ड साइटमा व्यवस्थापन गर्दै आएका छन् ।

तर ग्रामिण क्षेत्रको फोहोर व्यवस्थापनमा भने पालिकाहरुले वास्ता गरेका छैनन् । शहर क्षेत्रमा हरेक दिन फोहोर उठाइरहँदा गाउँमा थुप्रिएको फोहोर भने उठाउने गरिएको छैन । सड्ने गल्ने फोहोर खेतबारीमै मिले पनि नकुहिने प्लास्टिक र सिसाजन्य फोहोर भने गाउँमै अलपत्र देखिन्छन् ।

लमही नगरपालिका वन वातावरण तथा विपत व्यवस्थापन शाखाकी प्रमुख गायत्री थापा धेरै फोहोर बजारमै उठ्ने भएकाले बजार क्षेत्रमा बढी केन्द्रित भएको बताउँछिन् । उनले बजारसँगै जोडिएका केही भेगमा फोहोर उठाउने काम भए पनि सबैतिर उठाउन नसकेको बताइन् । ‘फोहोरमैलाहरु शहरमै बढी निस्कने भएकाले बजार क्षेत्रमै बढी जोड दिन्छौं,’ उनले भनिन्, ‘सबै ठाउँमा फोहोर भएको हामीलाई थाहा पनि हुँदैन । त्यस्तो सूचना आए गाडी पठाएर फोहोर उठाउँछौं ।’ उनले यसका लागि टोल विकास संस्थाहरुसँग पनि समन्वय गरिरहेको बताइन् ।

फोहोर किन्ने घोराहीको योजना

घोराही उपमहानगरपालिका मेयर नरुलाल चौधरी शहर बजारका फोहोरको मुहान भएकाले सबैभन्दा पहिले मुहानमै सफा गर्न जोड दिने बताउँछन् । ‘शहरका खोला प्रदूषित हुँदा फोहोर गाउँसम्म पुगिरहेको छ,’ उनले भने, ‘सुरुमा हामी मुहान सफा गर्छाैं र गाउँमा पनि सरसफाइ अभियान चलाउँछौं ।’

फोहोरलाई व्यवस्थापन गर्न उपमहानगरले आउँदो वर्षदेखि स्थानीयबाट फोहोर खरिद गर्ने योजना बनाएको सुनाए । ‘गल्ने र नलग्ने फोहोर छुट्याउन लगाएर गाउँ र टोलहरुबाट फोहोर खरिद गर्छाैं,’ उनले भने, ‘यसले स्थानीय पनि लाभान्वित हुन्छन्, फोहोर पनि व्यवस्थापन हुन्छ ।’

  • साझा परिवेश
  • बिहिबार, जेष्ठ १८, २०८० १३:0९

प्रतिक्रिया

तपाइको प्रतिक्रिया दिनुहोस्